Als ik terugreken, moet dit verhaal terugslaan op een gebeurtenis van begin jaren 1920, nu een eeuw geleden. Een deftige brief sturen was toen de manier om een als goed beoordeelde ‘partij’ te laten weten dat een verbintenis denkbaar was. Het was zeker een beetje ruileconome: de briefschrijvende vrouw zocht zekerheid, de verweduwde man zocht een huishoudster. De emotionele binding kwam later wel. Het was OK om zo snel ter zake te komen. 

Als je dit weet, is die opmerking van mevrouw Kuiper een ontroerende anekdote, een gedicht bijna, een dubbele postume liefdesverklaring: van de dochter aan haar vader, van haar vader aan haar moeder.

Ik heb bij het verhaal van mevrouw Kuiper twee heel verschillende gedachten, een licht geamuseerde en een licht geïrriteerde. Eerst de licht geamuseerde gedachte.

Mevrouw Kuiper herinnert eraan dat in het overgrote deel van de geschiedenis een liefdesrelatie een mogelijk resultaat was van een zakelijke verbinding. Misschien zelfs maar een bijproduct. Er is vooral heel veel voorgesorteerd, uitgehuwelijkt, geanalyseerd op belangen en posities, levens gestabiliseerd. Eigenlijk is dat nog steeds zo. Nu doen profielen en algoritmes het werk. Je begint niet met een brief, maar met een profiel. Het gaat niet meer om ’partij’, maar om ‘doelgroep’. Maar zowel vroeger als nu begint het met een besluit: je gaat de markt op. Misschien gaan we later vaststellen dat het hele idee van een romantische verbintenis – de ‘coup de foudre’, een blikseminslag in het open veld tussen twee zielen die helemaal niet besloten hadden om op zoek te gaan, een volkomen onzakelijke dolheid – een tijdelijke bevlieging was in die paar decennia aan het einde van de 20^ste en het begin van de 21^ste eeuw.

Dat maakt het verhaal van mevrouw Kuiper tijdloos. Vervang ‘brief’ en ‘partij’ door hedendaagse tegenhangers en de anekdote zou nog steeds een symbool zijn van individualiteit en van emotie die de zakelijkheid verre overstijgt.