En nu heeft de kiezer het CDA van de ballast verlost. Met de komst van Henri Bontenbal is schoon schip gemaakt. De ‘ssst-roepers’, de ‘het-land-moet-toch-geregeerd-worden-zeggers’, ze zijn weg. Overgebleven zijn de mensen met inhoud en humor. Opvallend vaak jongeren, die wel zin hebben in de vrijheid van een kleine partij. Ik word niet meer actief, maar ik geloof de berichten dat de sfeer in het CDA beter is dan in jaren. Wellicht komt met het nee van Bontenbal tegen de PVV de tijd van piketpaaltjes terug, dat compacte setje principes waaraan je je kunt vasthouden als je het even niet meer weet.
Een voorbeeld uit mijn eigen geschiedenis. Ook in mijn jonge jaren – de jaren 1970 – was er euroscepsis. Europa was – net als nu – een ongrijpbaar en technisch moeilijk te doorgronden construct. Dat was nog ver voor de Europese Unie en de euro. En politici kwamen – net als nu – in hun discours niet verder dan het spreekwoordelijke pakje boter: de prijs daarvan werd in Brussel bepaald. Zal wel.

Ik zat een keer onder het gehoor van een jonge Duitser, een politicus, Mitglied des Bundestages. Ik stelde hem ‘de Europavraag’. Hij antwoordde: ‘Over het waarom van Europa zijn boekenkasten volgeschreven. Als Duitser heb ik maar één antwoord: om oorlog te voorkomen. “Und all das sonstiges ist Technik’”.

Kijk, dat soort piketpaaltjes. Zo komen we verder.